Begin februari vernamen we het overlijden van Baudouin Pandikuziku. Baudouin was het slachtoffer van een gewelddadige aanval door de politie als passagier op een vlucht van Brussels Airlines afgelopen december*. Vandaag kan een causaal verband gevonden worden tussen het incident dat twee maanden eerder plaatsvond en de plotse dood van Baudouin, die aan geen enkele bekende medische aandoening leed. Helaas lijken de gerechtelijke autoriteiten niets te hebben ondernomen om de doodsoorzaak met zekerheid vast te stellen.
In een persbericht* dat gepubliceerd werd na de bekendmaking van het overlijden, brengt de familie van Baudouin de feiten aan het licht: “Op 4 december vorig jaar, stapte Baudouin Pandikuziku aan boord van een vlucht van Brussels Airlines met bestemming Kinshasa. Wat een eenvoudige reis had moeten worden, veranderde in een nachtmerrie toen een stewardess hem vroeg zijn schoenen aan te doen. Baudouin Pandikuziku had zijn schoenen uitgedaan om de vlucht beter te kunnen doorstaan omdat hij last had van vochtophoping. Zijn onmiddellijke onvermogen om aan dit verzoek te voldoen, leidde tot een snelle escalatie van de situatie. Het cabinepersoneel nam contact op met de politie. […] Het politieoptreden dat volgde was zeer brutaal, wat hij nooit eerder meemaakte.”
De video die tijdens de interventie werd gemaakt, bevat enkele zeer gewelddadige beelden. In een getuigenis beschrijft Baudouin de ernstige nawerkingen die hij sindsdien had: pijn, een dubbele breuk in zijn arm, kneuzingen aan zijn oog die zijn gezichtsvermogen aantasten, maar ook constante angst en nachtmerries die verband houden met het psychologische trauma.
De verpletterende kracht van de politie aan het werk
De feiten beperken zich niet tot deze ene aanval. Terwijl hij vastbesloten was om het geweld waarvan hij het slachtoffer was geworden aan te klagen, ontdekte Baudouin dat hij zelf beschuldigd was door de daders van het geweld. De politie beschuldigde hem van “ongewapende opstand, schending van de luchtvaartwetgeving, racisme en discriminatie”. Volgens de politieagenten die de operatie uitvoerden was hij, ondanks de gefilmde beelden en de vele trauma’s waarvan Baudouin het slachtoffer was, de “verdachte”.
Het cynisme van de politie kent geen grenzen, Baudouin stond recht tegenover één van zijn agressors tijdens de hoorzitting waarvoor hij als “verdachte” was opgeroepen. Dit stelt de zogezegde “onpartijdigheid” van het rechtssysteem in vraag.
Het verdraaien van schuld is een gekende politiepraktijk. Neem bijvoorbeeld de manier waarop het gerecht en de media van de zaak Mawda behandelden, Mawda, het 2-jarige Koerdische meisje dat tijdens een achtervolging in 2018 werd gedood door een politiekogel in het hoofd. De eerste versies van de autoriteiten (die beschamend misleidend waren) legden destijds de schuld voor de tragedie bij de ouders en ontkenden dat een kogel van de politie de doodsoorzaak was. De slachtoffers werden afgeschilderd als de daders.
We herinneren ons ook de geraciseerde jongeren uit volksbuurten die werden gedood tijdens politie-interventies: Adil in 2020, Mehdi in 2019, Sabrina en Ouassim in 2017, etc. In alle gevallen verklaarde de politie dat de slachtoffers schuldig waren, om zo het geweld van hun interventies te rechtvaardigen. Het beeld van deze jongeren werd in de media gecriminaliseerd.
Wat omschreven wordt als “blunder” van de politie lijkt in werkelijkheid het tegenovergestelde te zijn van een “betreurenswaardige fout” of “grove fout”, maar eerder mechanismen die te voorschijn komen en de straffeloosheid van de politie bloodleggen.
Brussels Airlines: het DNA van een koloniale onderneming, met de federale politie als gewapende arm
De gebeurtenissen waarvan Baudouin Pandikuziku het slachtoffer was, vonden plaats aan boord van een vliegtuig van Brussels Airlines, dat ook bekend staat om zijn betrokkenheid bij het racistisch migratiebeleid. Hoewel het bedrijf beweert een “specialist in Afrika” te zijn, is het eveneens een specialist in deportaties. De maatschappij deporteert regelmatig mensen die vastzitten in gesloten centra, meestal onder dwang. Slachtoffers van deze deportaties melden fysiek en psychologisch misbruik door de federale politie tijdens deze uitzettingen, en de actieve medeplichtigheid van de luchtvaartmaatschappijen. Sommige getuigenissen onthullen dat werknemers van luchtvaartmaatschappijen de gesloten centra soms bezoeken om druk uit te oefenen op de gedetineerden zodat ze zich niet verzetten tegen de deportatie.
De betrokkenheid van de luchtvaartmaatschappij bij het Belgische systeem van detentie en uitzetting komt niet als een verrassing als je naar diens geschiedenis kijkt. Brussels Airlines werd opgericht als opvolger van Sabena, een maatschappij die sinds 1923 deel uitmaakte van de Belgische koloniale onderneming. Het was ook in een vliegtuig van Sabena dat Semira Adamu in 1998 het leven liet, waarbij ze gestikt werd door de gendarmes die haar begeleidden bij haar zesde uitwijzingspoging.
Er lag al bloed aan de handen van Brussels Airlines. Op 4 december 2024 werd de luchtvaartmaatschappij opnieuw medeplichtig aan racistisch staatsgeweld.
Onze gedachten en steun gaan uit naar de familie van Baudouin. Net als alle andere slachtoffers van politiegeweld zal hij niet vergeten worden. Nooit vergeten, nooit vergeven.
We roepen jullie op om samen in Brussen tegen het geweld en de repressie door de politie te demonstreren op zaterdag 15 maart (14u, Luxemburgplein), in het kader van het internationale protest tegen politiegeweld*.
#GerechtigheidVoorAllen
#NeeAanPolitiegeweld
#15Maart
