Het persbericht van het Collectief van Afghaanse Vluchtelingen
In januari van het verleden jaar reisde Freddy Roosemont, directeur van de Dienst Vreemdelingenzaken, naar Kabul1 om te onderhandelen over de gedwongen terugkeer van Afghaanse onderdanen aan wie België een verblijfsvergunning weigert af te leveren.
Deze “missie” vond plaats onder leiding van de Europese Commissie. Eerder (in oktober 2025) had de minister van Asiel en Migratie, Anneleen Van Bossuyt, een brief aan de Europese Commissie gestuurd waarin zij aandrong op een “terugkeerbeleid” voor personen met de Afghaanse nationaliteit2. De Belgische staat speelt dus een cruciale rol in dit Europese project, aangezien het initiatief uit België komt. Negentien andere Europese staten hebben zich vervolgens bij deze brief aangesloten: het is geen verrassing dat de meerderheid van deze regeringen door extreemrechts wordt gedomineerd.
Sinds de terugkeer van de Taliban in 2021 hebben er al enkele jaren geen uitzettingen naar Afghanistan meer plaatsgevonden vanuit België. Volgens minister Van Bossuyt zou de samenwerking met het Taliban-regime een “puur technische” samenwerking zijn, en zou het belangrijkste zijn “de veiligheid van onze burgers te beschermen, en dan is die terugkeer naar Afghanistan absoluut noodzakelijk”3.
Opnieuw wordt een criminaliserend discours aangenomen, gericht tegen mensen aan wie de staat een verblijfsvergunning ontzegt. Dit discours wordt gebruikt als argument om politieke keuzes te rechtvaardigen die in een andere context door de publieke opinie als ondenkbaar zouden worden beschouwd. Detentie en uitzetting omwille van de veiligheid is een leugen. Het zijn de onmenselijke en uiterst precaire levensomstandigheden waarin mensen worden geplaatst die “onveiligheid” veroorzaken (in de eerste plaats voor deze mensen zelf). Toch gaat Van Bossuyt zelfs zo ver om hypocriet te beweren dat dit beleid “vooral in hun eigen belang” wordt gevoerd4.
De urgentie die opgewekt wordt om tegen dit zogezegde probleem iets te doen is ook een illusie. Van Bossuyt meldt dat er momenteel 2.635 personen van Afghaanse afkomst in opvangcentra verblijven: dat is echter slechts ongeveer 0,02% van de totale Belgische bevolking. Zoals gewoonlijks in het extreemrechtse discours, worden mensen omgezet in cijfers, en worden deze cijfers gemanipuleerd om angst te zaaien.
Door uitzettingen naar Afghanistan toe te staan, stelt België mensen bloot aan ernstige gevaren en het verscheuren van gezinnen. We delen hier het persbericht van het Collectief van Afghaanse Vluchtelingen, dat deze uitzettingspolitiek en de normalisering van de diplomatieke betrekkingen met het huidige regime aan de kaak stelt. Wij sluiten ons aan bij hun eisen.
NEE TEGEN UITZETTINGEN
NAAR AFGHANISTAN EN NAAR ALLE ANDERE LANDEN
Het Collectief van Afghaanse Vluchtelingen, de Afghaanse gemeenschap in België, veroordeelt scherp het standpunt van de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie, dat zonder voorbehoud wordt gesteund door alle partijen van de zogenaamde “Arizona-coalitie”, om de uitzetting van Afghaanse onderdanen naar hun land van herkomst te organiseren of te rechtvaardigen, maar ook om de diplomatieke betrekkingen met het huidige regime te normaliseren. Deze politieke koers is een ernstige morele fout, een ontkenning van de internationale verbintenissen van België en een frontale aanval op de meest elementaire principes voor de bescherming van de mensenrechten.
Afghanistan is geen “veilig land”. Dat is een realiteit die geen enkele politicus kan negeren. Sinds de machtsovername door de Taliban is het land ondergedompeld in een terreurregime dat gekenmerkt wordt door systematische schendingen van fundamentele rechten: buitengerechtelijke executies, gedwongen verdwijningen, gedwongen huwelijken, politieke vervolging , onderdrukking van etnische en religieuze minderheden, maar ook van mannen die samen met buitenlandse soldaten hebben gewerkt, soldaten van het nationale leger, NAVO-soldaten en Amerikanen, werknemers van organisaties, nationale en internationale journalisten, evenals de systematische vernietiging van de rechten van vrouwen en meisjes, die worden uitgesloten van het openbare leven, onderwijs en werk.
Daar komt nog een catastrofale humanitaire crisis bij, gekenmerkt door extreme armoede, voedselonzekerheid en een totaal gebrek aan rechtsbescherming. In deze context komt het uitzetten van Afghaanse burgers neer op het bewust blootstellen aan ernstige, zelfs levensbedreigende risico’s. Dit is een duidelijke schending van het principe van non-refoulement, een fundament van het asielrecht, vastgelegd in het Verdrag van Genève, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en tal van andere teksten die België vrijwillig heeft geratificeerd. Door te beweren het recht te respecteren en tegelijkertijd deze uitzettingen te organiseren, geeft de regering blijk van een weerzinwekkende hypocrisie.
Deze verantwoordelijkheid kan niet worden ontkent. Door dit beleid te steunen, nemen de partijen van de Arizona-coalitie collectief de keuze om mensenlevens op te offeren in de naam van politieke berekening, een securitair discours, en dee stigmatisering van migranten. Ze dragen bij aan het banaliseren van een ontmenselijkend discours dat vrouwen, mannen en kinderen verandert in louter “dossiers” of variabelen voor electorale aanpassingen.
Wij verwerpen dit schandelijke beleid van België, dat bekend is in de hedendaagse geschiedenis. Wij verwerpen dat België, een land dat beweert mensenrechten op het internationale toneel te verdedigen, medeplichtig wordt aan de vervolging van mensen door ze terug te sturen naar een regime dat hen onderdrukt. Wij verwerpen dat het recht op asiel wordt nietig verklaard voor logica van afsluiting, angst en uitsluiting.
Wij eisen de onmiddellijke stopzetting van alle uitzettingen naar Afghanistan, de volledige erkenning van de gevaarlijke situatie waarin Afghaanse onderdanen zich bevinden, en een asielbeleid dat gebaseerd is op bescherming, waardigheid en solidariteit. Wij roepen het maatschappelijk middenveld, verenigingen, vakbonden en alle progressieve krachten op om in actie te komen tegen deze onrechtvaardige en onmenselijke beslissingen.
Want vandaag iemand naar Afghanistan terugsturen, is hem of haar ter dood veroordelen.
Collectief van Afghaanse vluchtelingen, Coördinatie van mensen zonder papieren in België.
Sources :
1 https://www.rtbf.be/article/la-belgique-negocie-avec-les-talibans-pour-renvoyer-des-afghans-dans-leur-pays-11667282
https://emnbelgium.be/fr/nouvelles/anneleen-van-bossuyt-confirme-la-participation-de-la-belgique-une-mission-administrative
