[TW zelfverminking, zelfmoord]
Negen jaar geleden, op 2 maart 2017, overleed Batha, een man uit Azerbeidzjan, in het gesloten centrum van Vottem.
Twee jaar geleden, op 9 maart 2024, maakte A., een man uit Ethiopië, een einde aan zijn leven in het gesloten centrum 127bis.
Vandaag vergeten we ze niet, en vergeven we niet.
De verantwoordelijken voor deze doden: het personeel en de directie van de gesloten centra, de Dienst Vreemdelingenzaken, de Belgische staat en de Europese Unie.
Op het moment van de feiten was Batha net overgebracht van 127bis naar Vottem. Volgens de beperkte informatie waarover we beschikken, had de man 36 uur in isolatie doorgebracht nadat hij zichzelf met een scheermesje in de nek had gesneden.
In plaats van zorg aan te bieden na een dergelijke uiting van nood plaatste het centrum de man in isolatie, hierdoor lieten ze hem waarschijnlijk leegbloeden. Een medewerker van het centrum beschreef “de cel [als] vol bloed ”1.
In een artikel van de RTBF2 viel te lezen dat “de gedetineerde naar Vottem was overgebracht omdat hij als een ‘zwaar’ geval werd beschouwd. De man werd in een isoleercel geplaatst en met camera’s bewaakt. ‘s Nachts kreeg hij elk half uur bezoek.” Dit zijn de uitspraken van de woordvoerster van de Dienst Vreemdelingenzaken. De versie van de medegevangenen is anders, maar de RTBF liet ze niet aan het woord. Ook valt op dat in hun artikel reeds in de eerste regels wordt vermeld dat de overleden man drugsverslaafd was en “psychiatrische problemen” had. Dit is een bewuste redactionele keuze die vaak voorkomt in de media waarbij wordt geïnsinueerd dat het slachtoffer zélf verantwoordelijk is voor zijn dood, door te verwijzen naar zijn geestelijke gezondheid of zijn strafblad.
Het CRACPE (Collectif de Résistance aux Centres pour Étrangers) verklaarde destijds in een berichtgeving3: “Wat is er in die cel gebeurd? Dat weten we niet. Het parket is ter plaatse. Wat we wel weten is dat de cel een gevangenis binnen de gevangenis is, men volledig geïsoleerd is, en een onmenselijke behandeling. Deze isolatie kan verhinderen dat een roep om hulp, om welke reden dan ook, wordt gehoord en in rekening wordt genomen.”
We weten inderdaad niet wat er gedurende 36 uur in deze cel is gebeurd. Wat we wel weten, is wat honderden gedetineerden vertellen over wat er daar gewoonlijk gebeurt: nalatigheid, geweld. De lijkschouwer heeft echter een “natuurlijke dood” verklaard.
Na dit ongeval vertelden de gedetineerden: “Hier zetten de bewakers vanochtend de muziek keihard aan en proberen ze ons af te leiden. Ze hebben nergens respect voor, mevrouw, zelfs niet voor de doden.”
“Ze hebben nergens respect voor”: noch voor de doden, noch voor de levenden. De levenden die hun detentie moeten voortzetten nadat ze het overlijden van hun medebewoner hebben vernomen. Twee jaar geleden, nadat het lichaam van A. levenloos werd aangetroffen in 127bis, bezocht de directie van het centrum de verschillende vleugels van het gebouw om de dood door ophanging te bevestigen en de gedetineerden te verzoeken “kalm te blijven uit respect voor de overledene”. De gedetineerde die het lichaam had ontdekt, zou tegen zijn wil zijn overgebracht naar een ander centrum.
Voordat hij in het gesloten centrum werd geplaatst, had A. zich vrijwillig bij het politiebureau gemeld om achter een vrijwillige terugkeer naar Ethiopië te vragen. Hij woonde toen 12 jaar in België. Medegevangenen getuigden de toestand van A. zorgwekkend was, dat hij veel medicijnen kreeg en voortdurend trilde.
Waar de beleidsmakers van het opsluitingsbeleid spreken van een “natuurlijke dood”, spreken wij van moord, van het niet verlenen van hulp aan personen in gevaar, van het doden van personen die tot het uiterste worden gedreven door een systeem dat hen verplettert.
Ter nagedachtenis aan Batha en A.
Ter nagedachtenis aan al diegenen aan wie het migratiebeleid het leven heeft gekost.
In solidariteit met al diegenen die eronder lijden en zich ertegen verzetten.
Weg met de grenzen en hun wereld
Liberté, freedom, الحریة
1 https://www.gettingthevoiceout.org/natuurlijke-dood-in-een-isoleercel/
2 https://www.rtbf.be/article/un-homme-decede-en-cellule-d-isolement-au-centre-ferme-de-vottem-9543733
3 https://www.gettingthevoiceout.org/dood-in-het-cachot/
4 https://www.gettingthevoiceout.org/zelfmoord-in-127bis-ontredderde-gevangenen-waarschuwen-ons/
https://www.dhnet.be/regions/bruxelles/2024/03/12/un-homme-sest-suicide-dans-lenceinte-du-centre-ferme-127bis-6Z3WLD4STJCOPDCXSFEK2AUXGM/
